Ukryte kamery ujawniają problem z elektrycznymi rowerami i hulajnogami w Kanadzie
Ukryte kamery ujawniają problem z elektrycznymi rowerami i hulajnogami w Kanadzie
Niektóre sklepy pokazują klientom, jak zwiększyć prędkość rowerów elektrycznych, a hulajnogi mogą osiągać nawet 120 km/h
Czy to dzieci jeżdżące po spokojnych ulicach przedmieść, kurierzy dostarczający jedzenie w centrach miast, czy osoby szukające mocnych wrażeń i bardzo szybkiej jazdy – elektryczne rowery i hulajnogi stają się w Kanadzie coraz popularniejsze.
Nowe śledztwo programu Marketplace, przeprowadzone z wykorzystaniem ukrytych kamer, pokazało jednak, że część sklepów oferuje pojazdy elektryczne, których maksymalna prędkość znacznie przekracza limity obowiązujące w poszczególnych prowincjach. Dziennikarze znaleźli również produkty przeznaczone dla użytkowników młodszych, niż pozwalają na to lokalne przepisy.
W większości prowincji przepisy dotyczące ruchu drogowego ograniczają maksymalną prędkość elektrycznych rowerów i hulajnóg do 32 km/h lub nawet mniej. Przepisy dotyczące wieku użytkowników są różne i zależą od prowincji. W niektórych miejscach minimalny wiek wynosi 12 lat, w innych 18 lat, a na niektórych terytoriach i w części prowincji nie określono takiego limitu.
W praktyce oznacza to, że ogromna odpowiedzialność za przestrzeganie tych przepisów spoczywa na lokalnej policji. Jest to coraz większe wyzwanie, ponieważ liczba obrażeń związanych z korzystaniem z elektrycznych jednośladów rośnie z roku na rok. Jednocześnie coraz więcej osób domaga się wprowadzenia bardziej jednolitych i surowszych zasad w całym kraju oraz skuteczniejszego ich egzekwowania.
Dziennikarze Marketplace odwiedzili incognito kilka znanych sieci handlowych i specjalistycznych sklepów w regionie Greater Toronto Area. Wśród nich znalazły się Amego, Emmo, EZbike, Best Buy, Canadian Tire i Costco. Reporterzy sprawdzali, jak łatwo można kupić rower lub hulajnogę elektryczną, której maksymalna prędkość albo zalecany przez producenta wiek użytkownika przekracza ograniczenia obowiązujące w Ontario.
W Ontario osoby korzystające z elektrycznych rowerów i hulajnóg muszą mieć co najmniej 16 lat. Przepisy określają również maksymalną prędkość. Hulajnogi elektryczne nie mogą na płaskiej nawierzchni poruszać się szybciej niż 24 km/h, natomiast w przypadku rowerów elektrycznych limit wynosi 32 km/h.
Spośród 12 sklepów odwiedzonych przez dziennikarzy pod przykrywką pracownicy sześciu pokazali lub wyjaśnili, w jaki sposób można ominąć fabryczne ograniczenia prędkości.
Jednocześnie aż 10 z odwiedzonych sklepów oferowało rowery lub hulajnogi elektryczne, których maksymalna prędkość była wyższa niż dopuszczalna w Ontario. W większości przypadków pracownicy przypominali jednak klientom o obowiązujących przepisach.
Sklepy mogą zgodnie z prawem sprzedawać elektryczne rowery niezależnie od tego, jak szybko są one technicznie zdolne się poruszać. Michael Pasquali, założyciel Canadian Electric Bicycle Association (CEBA), uważa jednak, że sytuacja jest bardzo niepokojąca.
Jego zdaniem sprzedawanie produktów, które mogą znacznie przekraczać dopuszczalne limity, stwarza zagrożenie dla wielu osób.
Problem dotyczy również wieku użytkowników. W siedmiu sklepach znaleziono hulajnogi elektryczne, które producenci polecali osobom poniżej 16. roku życia. Tymczasem część lekarzy i specjalistów uważa, że elektryczne rowery i hulajnogi mogą być zbyt niebezpieczne dla młodszych dzieci.
„To nie jest zwykła zabawka. To pojazd mechaniczny” – powiedziała April Kam, lekarka medycyny ratunkowej w McMaster Children’s Hospital w Hamilton.
Lekarka zwróciła uwagę, że do szpitala trafiają dzieci z bardzo poważnymi obrażeniami. Wśród nich są krwotoki mózgu, urazy brzucha oraz uszkodzenia narządów wewnętrznych.
Najnowsze dane Canadian Institute for Health Information pokazują, że w roku finansowym 2025–2026 w Kanadzie hospitalizowano 150 osób w wieku 15 lat i młodszych z powodu upadków związanych z hulajnogami elektrycznymi. Rok wcześniej takich przypadków było 54. Oznacza to wzrost o około 178 procent. Dane pokazują również, że liczba takich hospitalizacji zwiększała się regularnie w ciągu ostatnich trzech lat.
Rosną również liczby dotyczące konkretnych rodzajów obrażeń. Przypadki urazów głowy związanych z jazdą na hulajnogach elektrycznych zwiększyły się z 50 w roku finansowym 2022–2023 do 157 w roku 2025–2026.
W tym samym okresie liczba złamań, zwichnięć oraz urazów mięśni i ścięgien wzrosła ponad dwukrotnie. W ubiegłym roku finansowym odnotowano 544 takie przypadki.
W sierpniu Kanadyjski Program Nadzoru Pediatrycznego opublikował również własne badanie. Wynika z niego, że do 2025 roku 10 dzieci zmarło w związku z korzystaniem z urządzeń takich jak elektryczne hulajnogi i rowery.
Jednocześnie popularność tych pojazdów szybko rośnie. Według danych Statista sprzedaż elektrycznych jednośladów w Kanadzie od 2019 roku zwiększyła się ponad czterokrotnie. W tym roku sprzedano około 372 tys. rowerów elektrycznych oraz 76 tys. hulajnóg elektrycznych.
Najniższy wiek użytkownika, jaki znaleźli reporterzy Marketplace, dotyczył produktu dostępnego w Canadian Tire. Była to hulajnoga Razor osiągająca maksymalnie 16 km/h, którą producent rekomenduje dla dzieci od ósmego roku życia.
Dla doktor Kam to bardzo niepokojące. Jej zdaniem dzieci w tym wieku nie zawsze mają odpowiednie zdolności rozwojowe, aby bezpiecznie kontrolować pojazdy tego typu.
Lekarka, która jest również przewodniczącą sekcji medycyny ratunkowej Canadian Paediatric Society, zwróciła uwagę, że problemem jest także sposób, w jaki takie produkty są przedstawiane rodzicom.
Jej zdaniem istnieje ogromny rynek sprzedaży tych pojazdów dzieciom, a reklamy mogą sprawiać wrażenie, że mamy do czynienia z zabawkami, podczas gdy w rzeczywistości są to pojazdy mechaniczne.
Razor, producent hulajnogi sprzedawanej w Canadian Tire, odpowiedział na pytania Marketplace w oświadczeniu. Firma stwierdziła, że jej produkt spełnia amerykańskie standardy bezpieczeństwa, według których dzieci w wieku ośmiu lat mogą korzystać z wolno poruszających się pojazdów mechanicznych.
Producent podkreślił jednocześnie, że hulajnoga jest bezpieczna pod warunkiem właściwego użytkowania. Nie jest przeznaczona do poruszania się po drogach publicznych, a użytkownicy powinni zawsze przestrzegać lokalnych przepisów.
Podobne stanowiska przedstawiły Best Buy, Canadian Tire i Emmo. Wszystkie trzy firmy przypomniały, że klienci powinni stosować się do lokalnych regulacji. Best Buy zaznaczył dodatkowo, że przepisy dotyczące elektrycznych rowerów i hulajnóg zmieniają się, dlatego firma stara się regularnie aktualizować informacje dotyczące swoich produktów.
Podczas wizyty w sklepie EZbike w Richmond Hill reporterzy usłyszeli od pracownika, że firma sprzedaje hulajnogi elektryczne, które mogą osiągnąć nawet 120 km/h. Jest to prędkość znacznie przekraczająca limity obowiązujące na drogach i mogąca skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi.
W innych sklepach dziennikarze znajdowali rowery elektryczne wyposażone w ograniczniki ustawione na 32 km/h, czyli zgodnie z limitem obowiązującym w Ontario. Jednak pracownik sklepu Emmo w Toronto zapytany o możliwość zmodyfikowania pojazdu przyznał, że można zmienić jego ustawienia tak, aby osiągał nawet 150 km/h podczas jazdy poza drogami publicznymi.
Michael Pasquali z CEBA, który sam prowadzi sklep z elektrycznymi rowerami w Hamilton, określił takie praktyki jako bardzo niepokojące.
Emmo oraz firma zarządzająca sklepami tej marki przekazały Marketplace, że należy rozróżnić techniczne możliwości pojazdu od tego, co jest legalne podczas poruszania się po drogach.
Jednak pracownik sklepu Emmo w Vaughan pokazał dziennikarzom, jak łatwo można ominąć ograniczenie. Opisał to jako rozwiązanie przypominające użycie zwykłego przełącznika.
Zdaniem Pasqualego przekazywanie klientom takich instrukcji jest wyjątkowo nieodpowiedzialne.
Jak tłumaczył, samo pokazanie klientowi, jak nacisnąć przycisk i zwiększyć prędkość, albo zaoferowanie modyfikacji pojazdu z zastrzeżeniem, że nie wolno korzystać z niego na drogach publicznych, może być technicznie zgodne z prawem. Problem polega jednak na tym, że większość klientów nie będzie później ograniczać korzystania z takiego pojazdu wyłącznie do terenów prywatnych.
W sklepie Amego w North York sytuacja wyglądała jeszcze inaczej. Pracownik w obecności ukrytych reporterów odblokował ograniczenie do 32 km/h, zwiększył obroty silnika i pokazał, że rower może przekroczyć ustawiony limit. Według niego pojazd był w stanie osiągnąć około 50 km/h.
Amego w swoim oświadczeniu zaprzeczyło, że oferuje lub wykonuje takie modyfikacje. Firma stwierdziła również, że pracownicy mogli przesadzić z podaną podczas rozmowy maksymalną prędkością pojazdu.
Problem nie ogranicza się jednak do samych statystyk i testów przeprowadzonych przez dziennikarzy. Rodziny, których dzieci doznały poważnych obrażeń, od dawna apelują o zmiany.
Jedną z takich osób jest Amy Richards ze St. John’s. Jej syn spędził w szpitalu aż 102 dni po wypadku na elektrycznej hulajnodze.
14-letni Jayden King jechał w maju hulajnogą po spokojnej ulicy. W pewnym momencie najechał na próg zwalniający, stracił panowanie nad pojazdem i uległ poważnemu wypadkowi.
Matka chłopca powiedziała, że w chwili zdarzenia miał na głowie kask. Mimo to doznał ciężkiego urazu mózgu. Przez 21 dni pozostawał w śpiączce, a z powodu obrzęku mózgu lekarze musieli usunąć część jego czaszki.
Richards powiedziała, że kiedy syn wróci do zdrowia, będzie musiał przejść kolejną operację, podczas której lekarze ponownie umieszczą usuniętą część czaszki na swoim miejscu.
King musiał na nowo nauczyć się chodzić, mówić i jeść. Nadal jednak zmaga się z wieloma problemami zdrowotnymi, w tym z utratą pamięci.
„Nie pamiętam niczego z całego swojego życia” – powiedział 14-latek. Dodał również, że nie wyobraża sobie, aby kiedykolwiek ponownie wsiadł na elektryczną hulajnogę.
Nowa Fundlandia i Labrador nadal nie mają przepisów szczegółowo regulujących korzystanie z elektrycznych rowerów i hulajnóg. Rzecznik Government Services poinformował jednak, że przeprowadzono konsultacje społeczne i rozważane są zmiany w ustawie o ruchu drogowym, które obejmowałyby urządzenia mikromobilności.
Zdaniem Richards takie działania powinny zostać podjęte znacznie wcześniej. Uważa ona, że osoby poniżej 16. roku życia nie powinny mieć możliwości korzystania z tego rodzaju pojazdów.
„Musimy chronić nasze dzieci. To powinno być najważniejsze” – powiedziała.
Michael Pasquali uważa natomiast, że potrzebne są działania na poziomie federalnym. Jego zdaniem rząd Kanady powinien zatrzymać sprzedaż i import elektrycznych rowerów oraz hulajnóg, które można łatwo odblokować i znacząco zwiększyć ich prędkość.
Minister transportu Kanady Steven MacKinnon powiedział w rozmowie z Marketplace pod koniec września, że słyszał o osobach, które zostały ranne podczas korzystania z elektrycznych rowerów i hulajnóg. Zapowiedział, że chce rozmawiać z ministrami transportu poszczególnych prowincji o możliwych sposobach reagowania na problem.
Minister przypomniał również, że większość przepisów dotyczących elektrycznych rowerów i hulajnóg należy do kompetencji prowincji. Także władze lokalne mają, jego zdaniem, możliwość podejmowania działań w tej sprawie.
MacKinnon zaznaczył jednak, że rząd federalny powinien zdecydowanie przeanalizować, jakie kroki może podjąć w zakresie bezpieczeństwa i regulacji dotyczących tych urządzeń.
„Zawsze będziemy działać z myślą o bezpieczeństwie. Bezpieczeństwo jest naszym priorytetem” – podkreślił minister.
Komentarze (4)
Bejsment.com – wiadomości dla Polaków w Kanadzie
polishnewspaper.ca is a website for advertisers of Wiadomości - Polish newspaper published in Toronto, Mississauga and area in Ontario - Canada.
Bejsment.com - portal dla Polaków w Kanadzie.
polishnewspaper.ca - to strona internetowa "Wiadomości" - gazeta w języku polskim wydawana Kanadzie w Toronto, Mississauga i okolicach.