Słowacja chce wyższości prawa krajowego ponad prawem Unii Europejskiej
Słowacja chce wyższości prawa krajowego ponad prawem Unii Europejskiej
Komisja Europejska uruchomiła procedurę wobec Słowacji. Robert Fico podkreśla, że nie podporządkuje się żądaniom Brukseli.
Komisja Europejska rozpoczęła postępowanie dotyczące naruszenia prawa unijnego przeciwko Słowacji po tym, jak władze w Bratysławie uchwaliły poprawki do konstytucji, które w kwestiach kultury, etyki i tożsamości nadają pierwszeństwo ustawodawstwu krajowemu przed prawem UE.
Zmiany zatwierdzone przez słowacki parlament pod koniec września i obowiązujące od początku listopada, określają, że w kraju uznaje się jedynie dwie płcie: męską i żeńską. Wzmacniają także zapis, że adopcja dzieci jest możliwa wyłącznie dla małżeństw, a państwo zachowuje pełną suwerenność w sprawach etycznych i kulturowych. Nowelizacja wprowadziła również gwarancje równego wynagrodzenia i poszerzyła uprawnienia rodziców dotyczące edukacji dzieci.
Największe zastrzeżenia Komisji budzi jednak przepis pozwalający władzom i sądom Słowacji rozstrzygać, czy – oraz w jakim zakresie – prawo Unii Europejskiej będzie obowiązywać na jej terytorium. Bruksela ogłosiła w piątek, że uderza to w zasadę nadrzędności prawa unijnego i określiła decyzję Słowacji jako jawne podważenie spójności, skuteczności i jednolitego stosowania regulacji UE.
Do słowackiej stolicy przesłano formalne wezwanie, rozpoczynające procedurę, która w razie braku satysfakcjonującej odpowiedzi w ciągu dwóch miesięcy może trafić do Trybunału Sprawiedliwości UE i zakończyć się karami finansowymi.
Premier Robert Fico, od czasu powrotu do władzy w 2023 roku wielokrotnie wchodzący w konflikt z brukselskimi instytucjami, jasno zaznaczył, że nie zamierza się cofnąć. Polityk powtarza, że Słowacja nie dopuści, aby narzucono jej działania podporządkowane „ideologicznym oczekiwaniom” unijnych elit.
Na początku listopada Fico mówił, że z niecierpliwością czeka na ten spór. Stwierdził, że żadna międzynarodowa instytucja nie powinna dyktować suwerennemu państwu, ile istnieje płci lub kto może zawierać małżeństwa. Podkreślił, że są to sprawy wewnętrzne oraz kluczowe dla tożsamości narodowej.
Szef słowackiego rządu nazwał poprawki „historycznym osiągnięciem” i „najlepszą odpowiedzią na kryzys społeczeństw zachodnich, w których prym wiodą idee liberalne i progresywne”. Jego konserwatywna partia przypomina, że traktaty unijne pozwalają państwom członkowskim chronić własną tożsamość narodową i stawiać na pierwszym miejscu swoje tradycje konstytucyjne.