Prezydent Nawrocki wetuje ustawę o unijnym programie SAFE
Prezydent Nawrocki wetuje ustawę o unijnym programie SAFE
Prezydent Karol Nawrocki w czwartek wieczorem wygłosił orędzie.
Prezydent Karol Nawrocki ogłosił w czwartek wieczorem, że nie podpisze ustawy umożliwiającej Polsce skorzystanie z unijnego mechanizmu pożyczkowego SAFE. W specjalnym orędziu podkreślił, że jego decyzja wynika z obaw o suwerenność państwa i długofalowe konsekwencje finansowe.
— Podjąłem decyzję, że nie podpiszę ustawy, która pozwala na zaciągnięcie przez Polskę pożyczki SAFE. Nigdy bowiem nie podpiszę ustawy, która uderza w naszą suwerenność, niezależność, bezpieczeństwo ekonomiczne i militarne — powiedział prezydent.
Nawrocki zaznaczył, że decyzje dotyczące bezpieczeństwa państwa powinny być podejmowane z myślą o przyszłych pokoleniach. Jak stwierdził, sprawa udziału Polski w europejskim programie pożyczkowym nie jest kwestią jednej kadencji czy jednej partii, lecz dotyczy długofalowych interesów państwa.
Prezydent przypomniał, że wokół projektu ustawy pojawiło się wiele kontrowersji. Z tego powodu zwołał posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego, prowadził konsultacje z ekspertami i zaproponował poprawki do projektu. Według niego większość z nich została jednak odrzucona przez rządzących.
— Wybrano wariant konfrontacji zamiast dialogu, a sprawę wykorzystano do eskalacji sporów politycznych i podziałów społecznych — ocenił.
W swoim wystąpieniu Nawrocki zwrócił uwagę na finansowe konsekwencje udziału w programie SAFE. Jak podkreślił, chodzi o wieloletnie zobowiązanie kredytowe, które – jego zdaniem – może oznaczać ogromne koszty dla państwa.
— To ogromny kredyt zagraniczny zaciągany nawet na 45 lat. Polacy będą musieli oddać drugie tyle, co wartość pożyczki, a zarobią na tym zachodnie banki i instytucje finansowe — stwierdził, porównując sytuację do problemów związanych z kredytami frankowymi.
Prezydent ostrzegł również, że zadłużenie w ramach programu SAFE może obciążyć przyszłe pokolenia.
— Dzisiejszy osiemnastolatek będzie spłacał to zobowiązanie przez całe swoje życie zawodowe — podkreślił.
Nawrocki zaznaczył jednocześnie, że Polska powinna zwiększać swoje zdolności obronne, jednak – jego zdaniem – musi to robić w sposób, który nie ogranicza niezależności państwa.
Jako alternatywę zaproponował projekt „polskiego SAFE 0 procent”, czyli utworzenie krajowego funduszu inwestycji obronnych finansowanego m.in. z zysków Narodowego Banku Polskiego.
Według prezydenta NBP wypracował w ostatnich latach około 185 mld zł, m.in. dzięki zwiększeniu rezerw złota i decyzjom inwestycyjnym. Jego zdaniem środki te mogłyby zostać przeznaczone na rozwój polskiej obronności bez konieczności zaciągania zagranicznych pożyczek.
Prezydent argumentował również, że mechanizm SAFE przewiduje zasadę warunkowości, która pozwala instytucjom unijnym wstrzymać finansowanie. – Bezpieczeństwo pod warunkiem nie jest bezpieczeństwem – podkreślił.
Nawrocki zaznaczył, że zgodnie z konstytucją Polska może przekazywać część kompetencji organizacjom międzynarodowym, jednak nie mogą to być kompetencje stanowiące istotę suwerenności państwa, takie jak kontrola nad siłami zbrojnymi.
— Bezpieczeństwo Polski nie może zależeć od obcych decyzji — powiedział.
Na zakończenie prezydent ostrzegł przed próbami omijania jego decyzji.
— Wszelkie próby zagranicznego zadłużania naszego kraju tylnymi drzwiami spotkają się z odpowiedzialnością polityczną i prawną — zapowiedział.
Przedstawiciele rządu twierdzą jednak, że weto prezydenta nie uniemożliwi Polsce skorzystania z programu SAFE, choć może utrudnić finansowanie części projektów związanych z bezpieczeństwem, takich jak wsparcie dla Straży Granicznej, Policji czy Służby Ochrony Państwa.
Zawetowana ustawa przewidywała utworzenie specjalnego instrumentu finansowego zarządzanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego, który umożliwiłby Polsce korzystanie z unijnych pożyczek na inwestycje obronne. Według rządu Polska mogłaby otrzymać z programu SAFE około 43,7 mld euro, czyli niemal 200 mld zł, z czego większość środków miałaby trafić do krajowego przemysłu zbrojeniowego.