Xi Jinping ostrzega Trumpa przed „pułapką Tukidydesa” podczas szczytu w Pekinie
Xi Jinping ostrzega Trumpa przed „pułapką Tukidydesa” podczas szczytu w Pekinie
Podczas czwartkowego spotkania w Pekinie prezydent Chin Xi Jinping zwrócił się do prezydenta USA Donalda Trumpa z poważnym historycznym ostrzeżeniem. Przywódca Chin odwołał się do koncepcji znanej jako „pułapka Tukidydesa”, sugerując, że Stany Zjednoczone i Chiny stoją przed realnym ryzykiem konfliktu.
Spotkanie przywódców dwóch największych mocarstw świata odbywało się w atmosferze napięć handlowych, technologicznych oraz sporu wokół Tajwanu. Xi Jinping podkreślił, że kluczowym pytaniem dla obu stron jest, czy uda się uniknąć „pułapki Tukidydesa” i stworzyć nowy model relacji między wielkimi państwami.
Koncepcja pochodzi od starożytnego greckiego historyka Tukidydesa, który opisał przyczyny wojny peloponeskiej między Atenami a Spartą ponad 2400 lat temu. Według tej teorii konflikt staje się niemal nieunikniony, gdy rosnąca potęga zaczyna zagrażać pozycji dominującego mocarstwa.
W dzisiejszym kontekście wielu analityków porównuje Chiny do starożytnych Aten, a Stany Zjednoczone do Sparty. W ostatnich latach termin „pułapka Tukidydesa” zyskał ogromną popularność w kręgach dyplomatycznych i akademickich właśnie w odniesieniu do rywalizacji chińsko-amerykańskiej.
Badania Uniwersytetu Harvarda wskazują, że w ciągu ostatnich 500 lat w 16 przypadkach wzrost potęgi jednego państwa zakłócił pozycję dominującego mocarstwa. W 12 z nich doszło do wojny. Jednak istnieją też znaczące wyjątki, w których udało się uniknąć otwartego konfliktu zbrojnego – m.in. rywalizacja między Wielką Brytanią a Stanami Zjednoczonymi pod koniec XIX wieku oraz zimna wojna między USA a Związkiem Radzieckim.
Xi Jinping, przywołując tę koncepcję, jednocześnie dał do zrozumienia, że konflikt nie jest nieunikniony, o ile obie strony podejmą świadome wysiłki na rzecz pokojowego współistnienia.
Spotkanie Trump–Xi w Pekinie odbywa się w szczególnie delikatnym momencie dla stosunków bilateralnych. Obie strony zmagają się z rosnącymi napięciami militarnymi w regionie Azji i Pacyfiku oraz ostrą konkurencją o globalną dominację gospodarczą i technologiczną.
Czy przywódcom uda się uniknąć historycznej pułapki, okaże się w najbliższych miesiącach.