Nawrocki chce odebrać Zełenskiemu Order Orła Białego. Jest odpowiedź Kijowa
Nawrocki chce odebrać Zełenskiemu Order Orła Białego. Jest odpowiedź Kijowa
Prezydent Karol Nawrocki zapowiedział, że wystąpi o odebranie prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego. To reakcja na decyzję ukraińskiego prezydenta o nadaniu jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy imienia „Bohaterów UPA”. Sprawa wywołała gwałtowną reakcję w Polsce i ponownie ujawniła głębokie różnice między Warszawą a Kijowem w ocenie działalności Ukraińskiej Powstańczej Armii.
Nawrocki poinformował, że podczas posiedzenia Kapituły Orderu Orła Białego 8 czerwca zaproponuje rozpatrzenie wniosku o pozbawienie Zełenskiego najwyższego polskiego odznaczenia. Zdaniem prezydenta decyzja ukraińskiego przywódcy dostarczyła argumentów rosyjskiej propagandzie i jest nie do pogodzenia z procesem budowania dobrych relacji między oboma państwami.
Prezydent stwierdził również, że gloryfikowanie UPA podważa europejskie aspiracje Ukrainy. Podkreślił, że w rodzinie państw europejskich nie ma miejsca na oddawanie czci formacjom odpowiedzialnym za mordowanie ludności cywilnej. Kancelaria Prezydenta RP nazwała decyzję władz w Kijowie „skandaliczną” i przypomniała, że UPA odpowiada za zbrodnie dokonane na Polakach na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Według szacunków przywołanych przez KPRP zginęło około 120 tys. obywateli polskich.
Wołodymyr Zełenski został odznaczony Orderem Orła Białego przez prezydenta Andrzeja Dudę w kwietniu 2023 roku. W uzasadnieniu wskazywano jego zasługi dla rozwoju relacji polsko-ukraińskich, współpracy na rzecz bezpieczeństwa Europy oraz postawę po rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
Na krytykę odpowiedziało ukraińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Rzecznik resortu Heorhij Tychyj podkreślił, że nadanie nazwy jednostce wojskowej nie miało na celu obrażenia Polaków. Jak zaznaczył, dla wielu Ukraińców UPA symbolizuje przede wszystkim walkę przeciwko sowieckiej dominacji i rosyjskiemu imperializmowi. Według niego decyzja została błędnie odczytana, a obecny spór może zaszkodzić procesowi pojednania historycznego prowadzonego przez oba państwa.
Tychyj przypomniał, że w ostatnich miesiącach wznowiono dialog historyczny, prace ekshumacyjne oraz współpracę historyków obu krajów. Podkreślił również, że na sporach między Polakami i Ukraińcami od lat korzysta przede wszystkim Rosja. Według ukraińskiej dyplomacji obecnie najważniejszym zadaniem pozostaje wspólne przeciwstawianie się rosyjskiej agresji.
Spór wokół UPA od wielu lat pozostaje jedną z najtrudniejszych kwestii w relacjach polsko-ukraińskich. Polska uznaje wydarzenia na Wołyniu z lat 1943–1945 za ludobójstwo dokonane przez OUN-UPA na ludności polskiej. Z kolei na Ukrainie organizacje te są często postrzegane przede wszystkim jako ruch niepodległościowy walczący przeciwko Związkowi Sowieckiemu. Różnice w interpretacji historii regularnie powracają do debaty publicznej, mimo ścisłej współpracy obu państw po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji.