Nie żyje Harald V. Norwegia ma nowego króla

Nie żyje Harald V. Norwegia ma nowego króla

Zmarły król Norwegii Harald V

Nie żyje król Norwegii Harald V. O śmierci monarchy poinformował w piątek rano dwór królewski. Tron objął jego 53-letni syn, książę koronny Haakon, który został królem Haakonem VIII.

Harald V od 17 sierpnia przebywał w szpitalu Rikshospitalet w Oslo, gdzie był leczony z powodu niedokrwistości hemolitycznej. W ostatnich dniach jego stan się pogarszał. Dwór informował, że u monarchy wykryto bakterie we krwi i rozpoczęto antybiotykoterapię. Król zareagował na leczenie, ale jego stan pozostawał bardzo poważny.

W związku z pogarszającym się zdrowiem Haralda premier Jonas Gahr Støre odwołał planowaną wizytę w Niemczech, a przebywający we Włoszech biskupi Kościoła Norwegii zdecydowali się na pilny powrót do kraju.

Harald V był w chwili śmierci najstarszym monarchą panującym w Europie. Koronę przejął jego syn Haakon.

Tłum z kwiatami i zniczami przed pałacem królewskim w Oslo

Śmierć króla przypomniała Norwegom wydarzenia sprzed 35 lat i jedną z największych wpadek tamtejszej telewizji publicznej.

17 stycznia 1991 roku o godz. 22:20 zmarł król Olaf V, ojciec Haralda. 87-letni monarcha doznał zawału serca w rezydencji Kongsseteren pod Oslo. NRK od dawna przygotowywała się na tę wiadomość i miała gotowy szczegółowy plan specjalnego programu. Mimo to została wyprzedzona przez… szwedzką telewizję.

Powód był prozaiczny. Prezenter Per Ståle Lønning miał poinformować o śmierci monarchy ubrany w czarną marynarkę, białą koszulę i krawat. Kiedy jednak nadeszła wiadomość, magazyn z ubraniami dla prezenterów był już zamknięty. Czarną marynarkę pożyczył mu ówczesny szef NRK Einar Førde.

Przygotowania trwały tak długo, że specjalne wydanie wiadomości znacznie się opóźniło. W tym czasie śmierć norweskiego króla zdążyła ogłosić szwedzka telewizja SVT.

– NRK zaliczyło największą, historyczną wpadkę – wspominał po latach norweski dziennikarz Bernt Olufsen.

Po śmierci Olafa V książę Harald automatycznie został królem Haraldem V. Oficjalny komunikat przekazano około północy podczas nadzwyczajnego posiedzenia Rady Państwa.

Pogrzeb Olafa odbył się 30 stycznia 1991 roku w katedrze w Oslo. Kondukt pogrzebowy obserwowało około 100 tys. osób.

Haakon VIII nowym królem Norwegii

Nowy król Norwegii Haakon VIII

Teraz 53-letni Haakon VIII został nowym królem Norwegii. Tron objął automatycznie w chwili śmierci swojego ojca. Jego żona Mette-Marit została królową, a 22-letnia córka Ingrid Alexandra – następczynią tronu.

Zgodnie z norweską konstytucją nowy król składa przed parlamentem przysięgę, że będzie rządził zgodnie z konstytucją i prawem. Oficjalnym mottem Haakona VIII pozostaje „Wszystko dla Norwegii”, którym posługiwali się również jego ojciec i wcześniejsi monarchowie.

Haakon urodził się 20 lipca 1973 roku. Imię otrzymał po pradziadku Haakonie VII, pierwszym królu niepodległej Norwegii, panującym w latach 1905–1957.

Do objęcia tronu przygotowywany był przez większość życia. Ukończył Akademię Marynarki Wojennej w Bergen i służył na okręcie. Studiował politologię na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, odbył staż w norweskiej misji przy ONZ i kurs dyplomatyczny, a następnie zdobył tytuł magistra studiów rozwojowych w London School of Economics.

W ostatnich latach wielokrotnie zastępował chorującego ojca jako regent. Jako książę koronny angażował się przede wszystkim w sprawy młodzieży, ochronę środowiska i rozwój międzynarodowy.

Harald V, Haakon i jego córka Ingrid Alexandra na zdjęciu z 2019 r.

W 2001 roku poślubił Mette-Marit Tjessem Høiby. Małżeństwo wzbudziło początkowo ogromne zainteresowanie, ponieważ przyszła królowa nie pochodziła z arystokracji i samotnie wychowywała syna. Obecnie jej aktywność jest ograniczona z powodów zdrowotnych. W 2018 roku zdiagnozowano u niej przewlekłe włóknienie płuc, a w czerwcu przeszła przeszczep płuc.

Poważnym problemem wizerunkowym rodziny królewskiej pozostaje pasierb Haakona, Marius Borg Høiby. W czerwcu został skazany za gwałty i przemoc domową. Od wyroku odwołały się zarówno obrona, jak i prokuratura. Haakon podkreślał, że jego pasierb powinien odpowiadać przed wymiarem sprawiedliwości jak każdy inny obywatel.

Marius Borg Høiby z matką.

Nowy król ma również mniej oficjalną pasję – surfing. Jak przypomina Reuters, Haakon powiedział kiedyś, że gdyby nie urodził się w rodzinie królewskiej, chciałby zostać zawodowym surferem.