Chipsy, słodkie płatki i mrożonki mogą szkodzić mózgowi. Badania wskazują na związek z ryzykiem demencji
Chipsy, słodkie płatki i mrożonki mogą szkodzić mózgowi. Badania wskazują na związek z ryzykiem demencji
HAMILTON, Ontario – Badania prowadzone w Kanadzie od 2014 roku wskazują na możliwy związek między częstym spożywaniem żywności wysoko przetworzonej a uszkodzeniami mózgu, które mogą zwiększać ryzyko udaru i demencji.
Do żywności ultraprzetworzonej zaliczają się między innymi chipsy, słodkie płatki śniadaniowe, słodzone jogurty o mocno przetworzonym składzie oraz niektóre gotowe dania mrożone. Jak wyjaśnia Russell De Souza, profesor zajmujący się badaniami nad zdrowiem na Uniwersytecie McMaster i dietetyk, produkty te są częścią codziennej diety wielu osób.
W badaniu, które rozpoczęło się ponad dziesięć lat temu, uczestniczyło ponad 8700 Kanadyjczyków w średnim wieku. Niektórzy z nich jedli niewiele żywności wysoko przetworzonej, podczas gdy inni spożywali ją bardzo często. U wszystkich uczestników wykonano badanie rezonansem magnetycznym (MRI), aby sprawdzić stan ich mózgu.
Wyniki opublikowane w czwartek w czasopiśmie naukowym „JAMA Network Open” wskazują, że osoby, u których żywność wysoko przetworzona stanowiła prawie połowę codziennej diety, miały o ponad 40 proc. większe ryzyko występowania uszkodzeń naczyń krwionośnych w mózgu.
Główna autorka badania, dr Sonia Anand, profesor medycyny na Uniwersytecie McMaster, wyjaśnia, że u części uczestników wykryto zmiany, które mogą przypominać ślady tzw. cichych udarów. Są to udary, które często przebiegają bez wyraźnych objawów, przez co człowiek może nawet nie wiedzieć, że do nich doszło.
Naukowcy zauważyli również oznaki, które mogą wskazywać na zwiększone ryzyko wystąpienia udaru w przyszłości. Dotyczyło to przede wszystkim osób, których codzienna dieta składała się w ponad 45 proc. z żywności wysoko przetworzonej.
Zdaniem badaczy zmiany wykryte podczas rezonansu mogą mieć znaczenie dla zdrowia w kolejnych latach. Niektóre uszkodzenia mózgu są bowiem wiązane z większym ryzykiem udaru oraz problemów z pamięcią, które mogą pojawiać się w przebiegu demencji.
Dr Anand podkreśla, że w badaniu zaobserwowano związek między spożywaniem żywności ultra przetworzonej a zmianami widocznymi na obrazach MRI. Według niej wyniki sugerują, że dieta może mieć znaczenie dla zdrowia naczyń krwionośnych w mózgu, niezależnie od innych analizowanych czynników.
Naukowcy zaznaczają jednak, że same wyniki nie dowodzą jeszcze, iż to właśnie żywność wysoko przetworzona bezpośrednio powoduje uszkodzenia mózgu. Na tym etapie badanie wykazuje związek między sposobem odżywiania a zmianami wykrytymi podczas rezonansu, ale ustalenie dokładnej przyczyny wymaga dalszych analiz.
Obrazy MRI mogą pomóc wykryć niepokojące zmiany, zanim pojawią się wyraźne problemy zdrowotne. Naukowcy chcą sprawdzić, czy takie zmiany mogą być wczesnym sygnałem ostrzegawczym wskazującym na większe ryzyko udaru lub pogorszenia pamięci w przyszłości.
Badanie wykazało także, że osoby spożywające najwięcej żywności ultraprzetworzonej miały przeciętnie więcej tkanki tłuszczowej oraz więcej tłuszczu zgromadzonego głęboko w jamie brzusznej niż uczestnicy, którzy jedli mniej takich produktów.
Badacze zwracają jednak uwagę, że zmiana nawyków żywieniowych nie zawsze jest łatwa. Russell De Souza, współautor publikacji, podkreśla, że rosnące ceny żywności sprawiają, iż wielu osobom i rodzinom coraz trudniej pozwolić sobie na zdrowe, pełnowartościowe posiłki.
„Wszyscy starają się jakoś związać koniec z końcem” – zauważa De Souza. Dlatego zachęca, by w miarę możliwości przygotowywać posiłki w domu, kupować lokalne produkty i korzystać z promocji w supermarketach. Takie rozwiązania mogą pomóc ograniczyć wydatki i ułatwić wybieranie mniej przetworzonej żywności.
Dr Anand uważa, że badanie jest ważną częścią szerszych prac nad zdrowiem mieszkańców Kanady. W projekcie uczestniczyło 16 naukowców i lekarzy, którzy analizowali zależności między codziennymi nawykami a stanem zdrowia.
Jak podkreśla badaczka, ustalenie, jakie czynniki wpływają na częstotliwość występowania chorób w społeczeństwie, ma ogromne znaczenie. Jednym z najważniejszych elementów, którym należy się przyjrzeć, jest właśnie sposób odżywiania.
Naukowcy podkreślają jednak, że potrzebne są dalsze badania, aby ustalić, czy spożywanie żywności wysoko przetworzonej bezpośrednio prowadzi do zmian w mózgu i czy zmiany te rzeczywiście zwiększają ryzyko demencji.
Projekt jest już kontynuowany. Część ochotników, którzy wzięli udział w badaniu sześć lub osiem lat temu, wraca obecnie na kolejne badania rezonansem magnetycznym. Dzięki temu naukowcy będą mogli sprawdzić, jak zmieniał się stan ich mózgu na przestrzeni lat i porównać wyniki z informacjami o ich diecie.
Kolejny etap badań ma pomóc lepiej zrozumieć długoterminowe skutki spożywania żywności ultra przetworzonej. Publikacji nowych wyników naukowcy spodziewają się na początku 2028 roku.
Komentarze (2)
Bejsment.com – wiadomości dla Polaków w Kanadzie
polishnewspaper.ca is a website for advertisers of Wiadomości - Polish newspaper published in Toronto, Mississauga and area in Ontario - Canada.
Bejsment.com - portal dla Polaków w Kanadzie.
polishnewspaper.ca - to strona internetowa "Wiadomości" - gazeta w języku polskim wydawana Kanadzie w Toronto, Mississauga i okolicach.