Samochody autonomiczne zabiją większość producentów samochodów

Samochody autonomiczne zabiją większość producentów samochodów

Wyobraźmy sobie wielkie miasto w godzinach porannego lub popołudniowego szczytu. Na ulicach poruszają się miliony samochodów, kierowcy stoją w korkach, a parkingi przy biurowcach, centrach handlowych i budynkach mieszkalnych są wypełnione pojazdami. Tymczasem znaczna część samochodów, które teoretycznie są dostępne do transportu, przez większość dnia pozostaje całkowicie niewykorzystana.

Szacunkowy podział, według którego w określonym momencie około 15 proc. samochodów znajduje się w ruchu, a 85 proc. stoi zaparkowanych, pokazuje skalę niewykorzystanego potencjału obecnej motoryzacji. I właśnie tutaj pojawia się jedna z największych szans dla samochodów autonomicznych, czyli pojazdów potrafiących poruszać się bez udziału człowieka.

Jeżeli technologia self-driving cars osiągnie odpowiedni poziom bezpieczeństwa, niezawodności i dostępności cenowej, może doprowadzić do fundamentalnej zmiany całego modelu funkcjonowania przemysłu motoryzacyjnego. Nie chodzi już tylko o samochody, które same skręcają, hamują i przyspieszają. Chodzi o możliwość całkowitego przedefiniowania tego, czym jest samochód i do czego służy.

Największa zmiana może dotyczyć samego sposobu wykorzystywania samochodów. Obecnie przeciętny prywatny pojazd przez większość doby stoi na parkingu, w garażu lub przed domem. Jego właściciel korzysta z niego rano, aby dojechać do pracy, a następnie ponownie po południu. Przez pozostałą część dnia samochód nie generuje żadnej wartości transportowej, chociaż nadal zajmuje miejsce i wymaga ubezpieczenia, konserwacji oraz ponoszenia kosztów utrzymania.

Samochód autonomiczny może funkcjonować zupełnie inaczej. Po odwiezieniu pasażera do pracy nie musi wracać na parking. Może odebrać kolejną osobę, pojechać na zakupy z innym użytkownikiem albo realizować następne zlecenie transportowe. Jeden pojazd może więc obsługiwać kilku, a nawet kilkunastu klientów w ciągu dnia.

To oznacza, że w przyszłości miasta mogą potrzebować znacznie mniejszej liczby samochodów, aby zapewnić mieszkańcom podobny poziom mobilności.

Dla producentów samochodów może to być początek prawdziwego trzęsienia ziemi.

Przez ponad sto lat przemysł motoryzacyjny rozwijał się według stosunkowo prostego modelu: produkować jak najwięcej samochodów i sprzedawać je indywidualnym klientom. Im więcej gospodarstw domowych posiadało własne pojazdy, tym większy był rynek. Wprowadzenie samochodów autonomicznych może jednak podważyć podstawy tego modelu.

Jeżeli jeden autonomiczny samochód będzie w stanie obsługiwać pięć, sześć lub nawet dziesięć osób w ciągu dnia, nie wszyscy będą musieli kupować własne pojazdy. Zamiast wydawać kilkadziesiąt tysięcy dolarów na samochód, jego ubezpieczenie, paliwo, naprawy i parking, mieszkańcy będą mogli zamawiać przejazd za pomocą aplikacji.

W takim scenariuszu samochód stanie się bardziej usługą niż produktem.

Można sobie wyobrazić sytuację, w której w dużych miastach powstaną rozbudowane floty autonomicznych taksówek. Pojazdy będą rozmieszczone w różnych dzielnicach i automatycznie kierowane tam, gdzie pojawi się największe zapotrzebowanie. Algorytmy będą analizować natężenie ruchu, godziny pracy, wydarzenia sportowe, koncerty oraz codzienne przyzwyczajenia mieszkańców.

Właściciel takiej floty nie będzie musiał sprzedawać samochodów każdemu klientowi. Wystarczy, że zapewni mu możliwość szybkiego i stosunkowo taniego transportu.

Dla producentów takich jak Toyota, General Motors, Ford, Stellantis czy Volkswagen oznacza to konieczność przemyślenia dotychczasowej strategii. W przyszłości sukces może zależeć nie tylko od liczby sprzedanych samochodów, ale również od tego, kto będzie kontrolował flotę autonomicznych pojazdów, oprogramowanie, systemy zarządzania ruchem i platformy zamawiania przejazdów.

Może to doprowadzić do sytuacji, w której największymi konkurentami tradycyjnych koncernów motoryzacyjnych nie będą inni producenci samochodów, ale firmy technologiczne i operatorzy transportowi.

Kolejnym obszarem, który może przejść ogromną transformację, jest rynek parkingów. Jeżeli samochody będą mogły samodzielnie odbierać kolejnych pasażerów, zapotrzebowanie na miejsca parkingowe w centrach miast może znacząco spaść.

Obecnie ogromne powierzchnie w atrakcyjnych lokalizacjach zajmują parkingi naziemne i wielopoziomowe garaże. W przyszłości część tych terenów może zostać przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, biura, sklepy, parki i przestrzenie publiczne.

Zmienić może się również rynek nieruchomości. Budynki mieszkalne nie będą musiały zapewniać tak dużej liczby miejsc parkingowych, a przedsiębiorstwa mogą ograniczyć powierzchnię przeznaczoną dla samochodów pracowników. W konsekwencji miasta mogą stać się bardziej zwarte i lepiej wykorzystujące dostępną przestrzeń.

Jednak nie wszystkie branże skorzystają na tej transformacji.

Jeżeli gospodarstwa domowe zaczną kupować mniej samochodów, producenci mogą odczuć spadek popytu na nowe pojazdy. Podobne problemy mogą dotknąć firmy produkujące opony, części zamienne, akumulatory, elementy układów napędowych i wyposażenie samochodowe.

Zmieni się również rynek ubezpieczeń. W przypadku autonomicznych pojazdów odpowiedzialność za wypadek może być trudniejsza do przypisania. Nie zawsze będzie można obciążyć nią kierowcę, ponieważ w określonych warunkach kierowcy po prostu nie będzie. Większe znaczenie mogą zyskać ubezpieczenia flot, producentów oprogramowania i systemów autonomicznej jazdy.

Nie można jednak zakładać, że samochody autonomiczne natychmiast wyeliminują prywatną własność pojazdów. W mniejszych miejscowościach, na obszarach wiejskich i w regionach o słabo rozwiniętym transporcie publicznym własny samochód nadal będzie bardzo ważny. Podobnie może być wśród osób, które cenią niezależność, prywatność i możliwość podróżowania bez konieczności zamawiania przejazdu.

Dużą przeszkodą pozostają również regulacje prawne, bezpieczeństwo oraz odpowiedzialność za wypadki. Technologia musi działać niezawodnie nie tylko na szerokich, dobrze oznakowanych ulicach, ale również podczas śnieżyc, ulewnych deszczów, awarii infrastruktury i nieprzewidywalnych sytuacji drogowych. W krajach takich jak Kanada warunki zimowe będą szczególnie poważnym sprawdzianem.

Jest jeszcze jeden paradoks, który może skomplikować całą rewolucję. Tańszy i łatwiejszy transport może zachęcić ludzi do częstszego podróżowania. Osoby, które wcześniej korzystały z komunikacji publicznej, mogą zacząć zamawiać autonomiczne samochody. Niektórzy mogą również mieszkać dalej od miejsca pracy, jeżeli podróż nie będzie wymagała samodzielnego prowadzenia pojazdu.

W rezultacie liczba samochodów na ulicach nie musi automatycznie spaść. W określonych warunkach może nawet wzrosnąć liczba przejeżdżanych kilometrów i natężenie ruchu.

Najważniejsza zmiana będzie jednak dotyczyć ekonomiki wykorzystania samochodu. Obecny model zakłada, że miliony ludzi kupują pojazdy, które przez większość czasu stoją bezczynnie. Model autonomiczny może zastąpić tę ogromną, rozproszoną flotę znacznie intensywniej wykorzystywanymi pojazdami.

Jeżeli dzisiaj na 100 samochodów zarejestrowanych w dużym mieście około 85 stoi zaparkowanych, a tylko 15 porusza się po drogach, przyszłość może wyglądać zupełnie inaczej. Nie będzie już konieczne utrzymywanie tak dużej liczby prywatnych samochodów, aby zapewnić mieszkańcom odpowiednią mobilność.