Leczenie bólów kręgosłupa metodą McKenziego – część 1

Leczenie bólów kręgosłupa metodą McKenziego – część 1

Poradnik dla pacjentów – zdrowy kręgosłup.

Ból pleców to jedna z najczęstszych dolegliwości naszych czasów – doświadcza go niemal każdy z nas przynajmniej raz w życiu. Dla wielu osób staje się problemem przewlekłym, który utrudnia pracę, sen i codzienne funkcjonowanie. Jedną z najlepiej przebadanych i najskuteczniejszych metod radzenia sobie z bólem kręgosłupa jest metoda McKenziego, znana również jako Mechaniczne Diagnozowanie i Terapia (MDT). Coraz częściej sięgają po nią fizjoterapeuci w klinikach leczenia bólu i rehabilitacji.

Jaki jest główny cel metody McKenziego?
Głównym celem metody jest nie tylko zmniejszenie bólu, lecz przede wszystkim nauczenie pacjenta, jak samodzielnie radzić sobie z dolegliwościami. Na podstawie szczegółowego wywiadu i badania terapeuta określa, które ruchy i pozycje nasilają ból, a które go łagodzą. Kluczowe jest tzw. zjawisko centralizacji – sytuacja, w której ból promieniujący do nogi czy ramienia stopniowo wycofuje się w kierunku kręgosłupa. To sygnał, że wybrany kierunek ćwiczeń jest właściwy. Metoda kładzie ogromny nacisk na edukację i samodzielność, dzięki czemu pacjent zyskuje narzędzia do zapobiegania nawrotom.

Kiedy można zacząć leczenie przy ostrej rwie kulszowej?
Wbrew powszechnemu przekonaniu, przy ostrej rwie kulszowej nie trzeba czekać, aż ból całkowicie ustąpi. Terapię można rozpocząć już we wczesnej, ostrej fazie – pod warunkiem, że wcześniej wykluczono poważne przyczyny wymagające pilnej interwencji lekarskiej. Delikatne, odpowiednio dobrane ruchy w kontrolowanym zakresie często przynoszą ulgę szybciej niż leżenie w bezruchu. Wczesne rozpoczęcie terapii zapobiega utrwalaniu nieprawidłowych wzorców ruchowych i skraca czas powrotu do zdrowia. Ważne jednak, aby pierwsze ćwiczenia wykonać pod okiem wykwalifikowanego terapeuty, który dobierze bezpieczny kierunek pracy.

Kiedy metoda jest skuteczna i wskazana?
Metoda McKenziego sprawdza się szczególnie w bólach kręgosłupa pochodzenia mechanicznego – czyli takich, które zmieniają się w zależności od pozycji i ruchu. Jest wskazana przy bólach odcinka lędźwiowego, szyjnego i piersiowego, przy dyskopatii, rwie kulszowej i ramiennej, a także w drętwieniach kończyn wynikających z ucisku na nerwy. Bywa również pomocna przy bólach o charakterze przewlekłym, które nawracają mimo wcześniejszego leczenia. Największą korzyść odnoszą pacjenci, u których ból reaguje na powtarzane ruchy – u nich centralizacja objawów pozwala szybko przewidzieć dobre rokowanie. Skuteczność metody potwierdzają liczne badania naukowe, a jej ogromną zaletą jest to, że pacjent nie jest uzależniony od częstych wizyt – szybko uczy się pomagać sobie samodzielnie.

Najczęstsze przeciwwskazania
Choć metoda jest bezpieczna, nie każdy może z niej korzystać. Do najczęstszych przeciwwskazań należą tzw. czerwone flagi, czyli objawy sugerujące poważną chorobę: nowotwory, infekcje kręgosłupa, świeże złamania czy zespół ogona końskiego (objawiający się m.in. zaburzeniami czucia w okolicy krocza oraz problemami z oddawaniem moczu i stolca). Ostrożność zalecana jest przy zaawansowanej osteoporozie, stanach zapalnych stawów oraz bezpośrednio po urazach. W takich sytuacjach konieczna jest najpierw diagnostyka lekarska. Dlatego rzetelny terapeuta zawsze rozpoczyna od dokładnego wywiadu, który pozwala wykluczyć niebezpieczne przyczyny bólu.

Jakie czynności i ćwiczenia warto wykonywać w domu?
Ogromną zaletą metody McKenziego jest to, że większość pracy pacjent wykonuje samodzielnie w domu. Przy bólach lędźwiowych najczęściej zalecane jest leżenie na brzuchu, a następnie unoszenie tułowia na przedramionach i wyprostowanych rękach (tzw. przeprosty). Przy dolegliwościach szyi pomocne bywa cofanie głowy (tzw. retrakcja). Równie ważna jest dbałość o prawidłową postawę – utrzymanie naturalnej krzywizny lędźwiowej podczas siedzenia, na przykład z pomocą wałka podpierającego plecy. Ćwiczenia powtarza się regularnie, kilka razy dziennie, w seriach po kilkanaście powtórzeń. Warto też pamiętać o codziennych nawykach: unikać długiego siedzenia w jednej pozycji, robić krótkie przerwy na ruch oraz dbać o ergonomię miejsca pracy. Zawsze jednak kierunek i intensywność ćwiczeń powinien wcześniej ustalić terapeuta, ponieważ dobór zależy od indywidualnej reakcji organizmu, a niewłaściwie wykonywany ruch może dolegliwości nasilić.

Podsumowanie
Metoda McKenziego to skuteczne i bezpieczne podejście, które łączy terapię z edukacją pacjenta. Pozwala nie tylko zredukować ból, ale też odzyskać kontrolę nad własnym ciałem i zapobiegać nawrotom. Jeśli zmagasz się z bólem kręgosłupa, warto skonsultować się z wykwalifikowanym fizjoterapeutą, który oceni, czy ta metoda jest odpowiednia właśnie dla Ciebie.
Tomasz Góralski RMT
Terapeuta masażu, Kanada.
(był lekarzem w Polsce)

Pomagamy pacjentom po 50-tce prowadzić aktywne życie i pozbyć się sztywności i bólu stawów, środków przeciwbólowych i częstych wizyt u lekarza. Jeśli odniosłeś obrażenia w wypadku samochodowym skontaktuj się z nami.
BEZPŁATNA konsultacja: 905-270-5553, lub email: emassagecanada@gmail.com
EUROPEAN MASSAGE & PHYSIOTHERAPY CENTER 1140 Burnhamthorpe Rd. W. Unit 123, Mississauga (przy Erindale Station Rd., na zachód od Mavis Rd.)
www.medmassage.com
Nasza klinika otrzymała Top Choice Awards w 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2024.