„SAFE zero procent”. Prezydent proponuje polską alternatywę dla unijnej pożyczki
„SAFE zero procent”. Prezydent proponuje polską alternatywę dla unijnej pożyczki
Prezydent Karol Nawrocki i prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński na konferencji prasowej.
Prezydent Karol Nawrocki zaproponował własny model finansowania bezpieczeństwa państwa jako alternatywę dla europejskiego programu SAFE. Projekt miałby przyjąć formę tzw. „SAFE zero procent”.
Podczas konferencji prasowej Nawrocki poinformował, że w ostatnich tygodniach w Kancelarii Prezydenta trwały prace ekspertów nad nową koncepcją. W rozmowach uczestniczył także
Jak wyjaśnił prezydent, proponowany mechanizm miałby umożliwić finansowanie bezpieczeństwa państwa bez konieczności zaciągania wieloletnich kredytów.
— Mamy dla programu SAFE konkretną, polską, bezpieczną i suwerenną alternatywę, która nie będzie wiązała się z żadnymi odsetkami — powiedział Nawrocki.
Według przedstawionych założeń projekt mógłby zapewnić nawet 185 miliardów złotych na wzmocnienie bezpieczeństwa Polski w ciągu najbliższych pięciu lat. Środki miałyby zostać przekazane do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, bez konieczności spłacania zadłużenia w kolejnych dekadach.
Prezydent argumentował, że Polska ma możliwości finansowe, aby samodzielnie realizować takie inwestycje. Podkreślił, że w ostatnich latach – dzięki działalności Narodowego Banku Polskiego – gospodarka wygenerowała środki przewyższające kwotę potrzebną na realizację programu.
Do propozycji odniósł się również prezes NBP Adam Glapiński. Zapowiedział, że bank centralny mógłby przekazać środki do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, natomiast ich dalsze wykorzystanie należałoby już do rządu i Ministerstwa Finansów.
Nawrocki skrytykował także niektóre założenia unijnego programu SAFE, zwracając uwagę na jego długoterminowe konsekwencje finansowe. Według niego spłata zobowiązań będzie obciążała przyszłe pokolenia.
Prezydent zapowiedział, że Kancelaria Prezydenta jeszcze tego samego dnia przekaże rządowi zaproszenie do rozmów na temat polskiej alternatywy dla programu SAFE.
Propozycja prezydenta Karola Nawrockiego dotycząca stworzenia polskiej alternatywy dla unijnego programu SAFE wywołała reakcje polityków różnych ugrupowań.
Część z nich krytykuje pomysł finansowania bezpieczeństwa w oparciu o środki Narodowego Banku Polskiego, inni oceniają go jako krok w stronę większej suwerenności.
Do sprawy odniósł się w mediach społecznościowych minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Podkreślił, że program SAFE zapewnia szybkie środki na modernizację polskiej armii i liczy na podpis prezydenta pod ustawą wdrażającą mechanizm.
Jednocześnie zaznaczył, że ewentualne nowe źródła finansowania mogłyby stanowić dodatkowe wsparcie dla wojska. – Jeśli pojawią się kolejne instrumenty finansowania armii, Wojsko Polskie tylko na tym zyska – napisał.
Propozycję prezydenta poparł natomiast były minister obrony Mariusz Błaszczak. Jego zdaniem projekt oznacza większą niezależność Polski w finansowaniu bezpieczeństwa. Według niego współpraca z Narodowym Bankiem Polskim mogłaby wzmocnić armię bez konieczności korzystania z unijnych pożyczek.
Krytycznie do pomysłu odniosła się senator Magdalena Biejat. Zwróciła uwagę, że opieranie finansowania obronności na zyskach NBP może być ryzykowne, ponieważ bank centralny nie zawsze osiąga dodatni wynik finansowy.
Do debaty włączyła się również wiceminister ds. europejskich Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, która na antenie Polsat News podkreśliła, że inicjatywa prezydenta nie powinna zastępować programu SAFE, lecz ewentualnie go uzupełniać. Jej zdaniem weto wobec ustawy wdrażającej SAFE mogłoby wstrzymać finansowanie inwestycji nie tylko dla wojska, ale także dla Straży Granicznej, policji czy Służby Ochrony Państwa.
Jak zaznaczyła, mechanizm SAFE jest już gotowy do uruchomienia i wymaga jedynie podpisu prezydenta. W jej ocenie oba rozwiązania mogłyby funkcjonować równolegle.
Prezydent Karol Nawrocki zapowiedział, że ma jeszcze kilka tygodni na podjęcie decyzji w sprawie ustawy dotyczącej programu SAFE. Jednocześnie Kancelaria Prezydenta planuje zaprosić rząd do rozmów o polskiej alternatywie finansowania bezpieczeństwa.