Artretyzm — co to jest i jak sobie z nim radzić?

Artretyzm — co to jest i jak sobie z nim radzić?

Artretyzm to potoczne określenie chorób, w których dochodzi do zapalenia i bólu stawów.

W mowie codziennej terminem tym opisuje się zarówno dnę moczanową (odkładanie kryształków kwasu moczowego w stawach), jak i inne schorzenia reumatyczne oraz zmiany zwyrodnieniowe stawów. Wspólnym mianownikiem jest przewlekły ból, sztywność i ograniczenie ruchomości, które z czasem utrudniają codzienne czynności — od wchodzenia po schodach po zwykłe zapinanie guzików. Dobra wiadomość jest taka, że odpowiednio prowadzona terapia oraz zmiana codziennych nawyków potrafią znacząco zmniejszyć dolegliwości i poprawić komfort życia.

Skąd się bierze?
Przyczyny bywają różne w zależności od typu schorzenia. W dnie moczanowej ból wywołują kryształki kwasu moczowego, których nadmiar odkłada się w stawach. W chorobie zwyrodnieniowej stopniowo zużywa się chrząstka stawowa, a w chorobach reumatycznych to układ odpornościowy atakuje własne tkanki stawu. Ryzyko zwiększają wiek, nadwaga, przeciążenia i urazy, mała aktywność fizyczna, a także czynniki genetyczne oraz nieprawidłowa dieta. Poznanie przyczyny pozwala dobrać skuteczniejsze leczenie.

Jak rozpoznać problem?
Do najczęstszych objawów należą ból stawu nasilający się przy ruchu lub w nocy, poranna sztywność, obrzęk, zaczerwienienie i ocieplenie okolicy stawu, a także uczucie „trzeszczenia”. Objawy mogą pojawiać się okresowo (tzw. zaostrzenia) i ustępować w fazach remisji. Najczęściej dotyczą kolan, bioder, dłoni, stóp oraz kręgosłupa. Wczesna reakcja na pierwsze dolegliwości pozwala zahamować postęp choroby i uniknąć trwałego ograniczenia sprawności.

Co przynosi ulgę?
W okresie nasilonego bólu kluczowe jest odciążenie stawu i unikanie przeciążeń, przy jednoczesnym zachowaniu delikatnej aktywności — całkowity bezruch pogłębia sztywność i osłabia mięśnie, które chronią staw. Warto obserwować własne ciało i notować, co nasila, a co łagodzi dolegliwości. Ulgę przynoszą także:
regularny, umiarkowany ruch dopasowany do możliwości (np. spacery, pływanie, rower)
utrzymanie prawidłowej masy ciała, co zmniejsza obciążenie stawów kończyn dolnych
ciepło rozluźniające mięśnie oraz chłód łagodzący ostry stan zapalny
odpowiednia ilość snu i ograniczenie stresu, który nasila odczuwanie bólu

Leczenie: rola masażu i fizjoterapii
Fizjoterapia jest jednym z filarów postępowania w artretyzmie. Odpowiednio dobrane ćwiczenia wzmacniają mięśnie stabilizujące staw, poprawiają jego zakres ruchu i zmniejszają sztywność. Fizjoterapeuta uczy również ergonomii ruchu, dzięki czemu codzienne czynności mniej obciążają chore stawy.
Masaż leczniczy rozluźnia napięte mięśnie otaczające staw, poprawia ukrwienie i odżywienie tkanek oraz obniża odczuwanie bólu. Delikatne techniki, drenaż limfatyczny czy masaż tkanek głębokich zmniejszają obrzęk i przywracają swobodę ruchu. Ważne: w fazie ostrego zapalenia stawu masaż wykonuje się z dużą ostrożnością, omijając zaczerwieniony i rozgrzany staw.
W gabinecie stosuje się także zabiegi fizykalne wspierające leczenie: ciepłolecznictwo i krioterapię, ultradźwięki, laseroterapię, czy elektroterapię (np. TENS) w celu łagodzenia bólu. Skuteczność wzrasta, gdy zabiegi wykonuje się regularnie i łączy z pracą własną pacjenta w domu. Plan terapii zawsze dobieramy indywidualnie, po ocenie stanu stawów i etapu choroby, a w razie potrzeby modyfikujemy go w miarę postępów. Regularna fizjoterapia nie tylko zmniejsza ból, ale też opóźnia rozwój zmian i pomaga zachować samodzielność na co dzień.

Domowe sposoby na uśmierzenie bólu
Między wizytami warto wspierać leczenie prostymi metodami w domu:
Ciepłe okłady lub kąpiel rozluźniają sztywne stawy rano; zimny okład (owinięty w ściereczkę) łagodzi obrzęk i ostry ból po przeciążeniu.
Delikatne ćwiczenia rozciągające i rozruszanie stawów każdego dnia utrzymują ich ruchomość.

Dieta przeciwzapalna — warzywa, owoce, ryby, oliwa; przy dnie moczanowej ograniczenie czerwonego mięsa, podrobów, alkoholu i słodzonych napojów.
Nawodnienie organizmu oraz odpoczynek dla przeciążonych stawów, np. z użyciem poduszki czy stabilizatora.
Łagodne techniki samodzielnego rozmasowania mięśni wokół stawu, bez uciskania miejsca objętego stanem zapalnym.
Wygodne, stabilne obuwie oraz unikanie długiego stania i noszenia ciężarów, które przeciążają chore stawy.
Pamiętaj: niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Jeśli ból się nasila, stawy są mocno obrzęknięte lub gorączkujesz, skonsultuj się z lekarzem. Nasi terapeuci chętnie ułożą dla Ciebie indywidualny plan masażu i fizjoterapii — zapraszamy na konsultację.
Tomasz Góralski RMT
Terapeuta masażu, Kanada.
(był lekarzem w Polsce)

Pomagamy pacjentom po 50-tce prowadzić aktywne życie i pozbyć się sztywności i bólu stawów, środków przeciwbólowych i częstych wizyt u lekarza. Jeśli odniosłeś obrażenia w wypadku samochodowym skontaktuj się z nami.
BEZPŁATNA konsultacja: 905-270-5553, lub email: emassagecanada@gmail.com
EUROPEAN MASSAGE & PHYSIOTHERAPY CENTER 1140 Burnhamthorpe Rd. W. Unit 123, Mississauga (przy Erindale Station Rd., na zachód od Mavis Rd.)
www.medmassage.com
Nasza klinika otrzymała Top Choice Awards w 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2024.